ارسال پاسخ
تعداد بازدید 382
نویسنده پیام
elham20 آفلاین


ارسال‌ها : 4114
عضویت: 16 /9 /1391
محل زندگی: mashhad
سن: 20
شناسه یاهو: lili.water72@yahoo.com
تشکرها : 2397
تشکر شده : 3157
حمام در فرهنگ ايران زمين
هر چیزی که در مورد معماری و دلایل وجود حمام هست رو اینجا بذارید لطفا..

امضای کاربر : [hr]لبخند بزن؛
برآمدگی گونه هایت توان آن را دارد که امید رفته را بازگرداند،
تجربه ثابت کرده است که گاه قوسی کوچک ، میتواند معماری بنایی را نجات دهد.
دوشنبه 23 اردیبهشت 1392 - 21:09
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 1 کاربر از elham20 به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: 3digheh &
elham20 آفلاین



ارسال‌ها : 4114
عضویت: 16 /9 /1391
محل زندگی: mashhad
سن: 20
شناسه یاهو: lili.water72@yahoo.com
تشکرها : 2397
تشکر شده : 3157
حمام در فرهنگ ايران زمين
آداب و سنن حمامها در ايرانسابقاً
در همه جاي ايران حمام عمومي وجود داشت و اهالي محل اقلاً هفته اي يک بار
به منظور نظافت به حمام مي رفتند. با اين تفاوت که مردان قبل از طلوع آفتاب
تا ساعت هشت صبح حمام مي گرفتند و از آن ساعت تا ظهر و حتي چند ساعت بعد
از ظهر حمام در اختيار زنان بود. امروز هم حمام عمومي در غالب نقاط ايران
وجود دارد، منتها فرقش با حمامهاي قديم اين است که در حمامهاي قديم از
خزينه استفاده مي شد؛ ولي در حمامهاي عمومي جديد دوشتهاي متعدد جاي خزينه
را که به هيچ وجه منطبق با اصول بهداشتي نبود گرفته است. در حمامهاي عمومي
خزينه دار که امروزه در ايران کمتر وجود دارد سنن و آدابي را از قديم رعايت
مي کردند که بعضاً جنبه ضرب المثل پيدا کرده است.


يکي از آن آداب اين بود که هر کس وارد
حمام مي شد، براي اظهار ادب و تواضع نسبت به افراد بزرگتر که در صحن حمام
نشسته، مشغول کيسه کشي و صابون زدن بودند، يک سطل يا طاس بزرگ آب گرم از
خزينه حمام بر ميداشت و بر سر آن بزرگتر مي ريخت. البته اين عمل به تعداد
افراد بزرگ و قابل احترام که در صحن حمام نشسته بودند تکرار مي شد. و تازه
وارد وظيفه خود مي دانست که بر سر يکايک آنان با رعايت تقدم و تأخر آب گرم
بريزد. بسا اتفاق مي افتاد که يک يا چند نفر از آن اشخاص مورد احترام در
حال کيسه کشيدن و يا صابون زدن بودند و احتياجي نبود که آب گرم به سر و بدن
آنها ريخته شود، مع ذالک اين عوامل مانع از اداي احترام نمي شد و کوچکترها
به محض ورود به صحن حمام خود را موظف مي دانستند که يک طاس آب گرم بر سر و
بدن آنها بريزند و بدن وسيله عرض خلوص و ادب کنند.


از آداب ديگر در حمام عمومي خزينه دار
قديم اين بود که اگر تازه وارد کسي از آشنايان و بستگان نزديک و بزرگتر از
خود را در صحن حمام مي ديد، فوراً به خدمتش مي رفت و به منظور اظهار ادب و
احترام او را مشت و مال مي داد يا اينکه ليف صابون را به زور و اصرار از
دستش مي گرفت و پشتش را صابون مي زد.


سنت ديگر اين بود که هر کس وارد خزينه
حمام مي شد به افرادي که شست و شو مي کردند سلام مي کرد و ضمناً در همان
پله اول خزينه دو دست را زير آب کرده، کمي از آب خزينه بر مي داشت و به
يکايک افراد حاضر از آن آب حمام تعارف مي کرد. براي تازه وارد مهم و مطرح
نبود که افراد داخل خزينه از آشنايان هستند يا بيگانه، به همه از آب مفت و
مجاني تعارف مي کرد و مخصوصاً نسبت به افراد بيگانه بيشتر اظهار علاقه و
محبت مي کرد زيرا آشنا در هر حال آشناست، و دوست و آشنا احتياج به تعارف
ندارند. در هر صورت اين رسم از قديمترين ايام يعني از زماني که حمام خزينه
به جاي آب چشمه و رودخانه در امر نظافت و پاکيزگي مورد استفاده قرار گرفت،
معمول گرديد.


بي فايده نيست که اطلاعات زير درباره حمامهاي قديم و آداب حمام رفتن، از نوشته شادروان علي جواهر کلام نقل شود:

«در عهد قاجاريه حمام رفتن در فصل
زمستان کار دشواري بود و غالب مردم اواخر پاييز حمام مي رفتند و تا شب عيد
رنگ حمام را نمي ديدند. اين وضع منحصر به ايران نبود، فرنگيها هم تا پيش از
جنگهاي صليبي اصلاً اطلاعي از حمام نداشتند و همين که ايام جنگهاي صليبي
به شرق آمدند با حمام آشنا شدند. مع ذالک باز هم تا مدتي بعد از آن حمام
نرفتن در فرنگستان مد بود و مشهور است که يکي از ملکه هاي فرانسه هميشه
افتخار مي کرد که پنجسال است به حمام نرفته است.




حمامهاي قديم معمولاً چند متر از سطح
کوچه و بازار پايينتر بود؛ چون اگر غير از اين مي بود آب به خزانه سوار
نميشد. سر در حمام شکل ديو و رستم و يا شيطان و مالک دوزخ را نقاشي مي
کردند و هنوز هم بنده فلسفه آن را نفهميده ام که نقش شيطان و ديو و رستم،
با سر در حمام، چه مناسبت دارد. در هر صورت چندين پله پايين مي رفتيم تا به
سر بنه يا رختکن مي رسيديم. "بينه" يک حياط سرپوشيده اي بود که وسط آن حوض
بزرگي قرار داشت. اطراف بينه سکوهاي بلندي ديده مي شد که در آنجا رخت مي
کندند. استاد حمامي در کنار يکي از آن سکوها يا بالاي يکي از سکوها مي نشست
و جعبه دخل را هم بغل دستش مي گذاشت. از سقف بينه چراغ بزرگ گرد سوز و
گاهي هم چهلچراغ تا بالاي حوض آويخته بود. دور تا دور سکوهاي رختکن تير مي
گذاشتند و به آن تيرها گويهاي شيشه اي رنگارنگ مي آويختند. يک تغار (کاسه
بزرگ سفالين) محتوي آلو و آب آلو روي چهارپايه نزديک حوض بود و چندين کاسه
کوچک با قاشقهاي چوبي پهلوي تغار مي گذاشتند. در ايام زمستان به جاي آب
آلو، لبو و آب لبو را با کمي سرکه توي تغار مي ريختند. علاوه بر استاد
حمامي يک نفر به نام "جامه دار" يک نفر به اسم "مشت و مالچي" و يک نفر هم
به عنوان "پادو" در سر بينه حضور داشتند و تا مشتري وارد مي شد، پادو کفش
مشتري را زير سکو مي گذاشت و يک لنگ خشک روي سکو پهن مي کرد. مشتري که لخت
مي شد، پادو يک لنگ ديگر به او مي داد. مشتري آن لنگ دوم را به کمر مي بست.
لباسهايش را توي آن لنگ اول مي پيچيد و از سکو پايين مي آمد. از دالان
تاريکي مي گذشت، و در صحن حمام را مي گشود و توي حمام مي رفت. در اينجا چند
شاه نشين و چند ايوان و چند طاق نما و يک حوض کوچک آب سرد بود و کارگران
داخل حمام عبارت بودند از چند دلاک و يک پادو، آبگير و دو سه پادو....»


اين نکته جالب هم ناگفته نماند که
ايرانيان تا عصر قاجاريه توي خزانه حمام نمي رفتند، زيرا به گفته مورخ
معاصر شادوران رحيم زاده صفوي همه حمامهاي ايران، درهايش بسته بود و يک
روزنه به نام آخور مي ساختند که به خزانه متصل بود و از آنجا آب برداشته
خود را مي شستند. در آن زمان مردم توي خزانه نمي رفتند و درهاي خزانه ها
فقط قرن گذشته باز شد و موجب کثافت گرمابه ها گشت.

امضای کاربر : [hr]لبخند بزن؛
برآمدگی گونه هایت توان آن را دارد که امید رفته را بازگرداند،
تجربه ثابت کرده است که گاه قوسی کوچک ، میتواند معماری بنایی را نجات دهد.
دوشنبه 23 اردیبهشت 1392 - 21:09
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 3 کاربر از elham20 به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: samanes / maybody / 3digheh /
samanes آفلاین



ارسال‌ها : 330
عضویت: 24 /11 /1391
محل زندگی: تهران
سن: 21
شناسه یاهو: samaneh_are
تشکرها : 828
تشکر شده : 360
حمام در فرهنگ ايران زمين
تو یه قسمت از این پستت نوسته بودی که اب رو به هم تعارف میکردن ما ترکا یه ضرب المثل داریم که از این ماجرا برگرفتس

با اب حموم دوست پیدا میکنه

ممنون خودمم همین الان فهمیدم ماجرای ضرب المثله چی بود

امضای کاربر : معمار همان است که از عشق بنا ساخت
 باقی همه طراحی غفلت بود و هندسه ی درد
چهارشنبه 25 اردیبهشت 1392 - 01:23
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 3 کاربر از samanes به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: maybody / elham20 / 3digheh /
3digheh آفلاین



ارسال‌ها : 2455
عضویت: 16 /2 /1391
محل زندگی: تــــبریــــز
سن: 29
تشکرها : 2844
تشکر شده : 4889
حمام در فرهنگ ايران زمين
حامام سویوندان دُست توتور.(اینم ترکیش)

دیدم سمانه اطلاعات داره میده منم گفتم بذایه گامی دراین راستا برداشته باشم

امضای کاربر : باکمترین هزینه سرنوشتان را رقم  برنید!!!برای اطلاعات بیشتر رو عکس ها کلیک کنید.






چهارشنبه 25 اردیبهشت 1392 - 16:55
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 2 کاربر از 3digheh به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: samanes / elham20 /
elham20 آفلاین



ارسال‌ها : 4114
عضویت: 16 /9 /1391
محل زندگی: mashhad
سن: 20
شناسه یاهو: lili.water72@yahoo.com
تشکرها : 2397
تشکر شده : 3157
حمام در فرهنگ ايران زمين
ممنون اما مطالب تخصصی هم بزارید ممنون میشم..

امضای کاربر : [hr]لبخند بزن؛
برآمدگی گونه هایت توان آن را دارد که امید رفته را بازگرداند،
تجربه ثابت کرده است که گاه قوسی کوچک ، میتواند معماری بنایی را نجات دهد.
جمعه 27 اردیبهشت 1392 - 01:40
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 1 کاربر از elham20 به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: samanes /
samanes آفلاین



ارسال‌ها : 330
عضویت: 24 /11 /1391
محل زندگی: تهران
سن: 21
شناسه یاهو: samaneh_are
تشکرها : 828
تشکر شده : 360
حمام در فرهنگ ايران زمين



پاکیزگی و اهمیت به نظافت همواره مورد توجه مردم ایران زمین بوده
است چنانچه در قبل از زردتشت مهرپرستان برای انجام مناسک دینی خود باید غسل
میکردند. در آیین زرتشت به چگونگی تطهیر اشاره شده است

و برای انجام مراسم مذهبی باید کلیه مومنان این دین روزی سه مرتبه
از آرنج تا سر دست ازپس گوش و چانه و تا ساق پا بشویند و سپس مراسم مذهبی را به
جای آورند .هخامنشیان از حمام های خصوصی استفاده می کردند که یک نوع از آن در تخت
جمشید کشف شده و در کنار آن لوازم شست و شو مانند کاسه سفالین گلابدان به دست آمده
است این روند با ورود اسلام به ایران تقویت می شود و این شعار معروف "
النظافته من الایمان" سر لوحه امور قرار می گیرد، از این رو به تعداد حمام ها
درروستا و به خصوص در شهرها افزوده می شود.
برخی از سیاحان و جهانگردان ایرانی و خارجی به توصیف حمام های شهرهای ایران
پرداخته اند، از جمله شاردن سیاح فرانسوی عهد صفوی تعداد حمام های اصفهان را 272دستگاه
ذکر کرده است.
حمام ها از طرفی مانند سایر فضاهای عمومی سکونتگاهای انسانی چه روستایی و چه شهری
مانند آسیاب ها، قهوخانه ها ،کاروانسرراها...... کارکرد اجتماعی داشته اند و در
واقع چون محلی بوده که مردم را هرچند برای مدت کوتاهی در کنار هم گرد می آورده
دارای کارکرد اجتماعی بوده و به نوع خود محل شکل گیری و انتشار شایعات و اخبار و
تقابل اندیشه ها بوده است از طرف دیگر حمام در فرهنگ عامه و آیین های مردم ایران
جایگاه خاصی دارد چنانچه معمولا جشن های گذار مانندعروسی ها با حمام رفتن عروس و
داماد شروع می شده است و یا اینکه معتقد بوده اند جن ها در حمام ها حضور دارند .
به هر حال حمام به عنوان یکی از فضاهای مهم انسانی (بویژه در شهرها ) در کنار بازار،
مسجد ، و مدرسه جزیی از اجزایی اصلی شهرهای بوده که معمولا در مرکز شهر یا محله
قرار می گرفته تا دسترسی به آن برای مردم آسان باشد.
بر حمام ها برای تنظیم دما داخل حمام معماری خاصی حاکم است و از اجزای مختلفی
ساخته شده است و معمولا از سطح زمین پایین تر قرار می گیرند . از جمله از مهم ترین
حمام های ایرانی می توان به حمام گنجعلی کرمان و حمام وکیل شیراز اشاره کرد.






امضای کاربر : معمار همان است که از عشق بنا ساخت
 باقی همه طراحی غفلت بود و هندسه ی درد
شنبه 28 اردیبهشت 1392 - 01:15
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 2 کاربر از samanes به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: 3digheh / elham20 /
elham20 آفلاین



ارسال‌ها : 4114
عضویت: 16 /9 /1391
محل زندگی: mashhad
سن: 20
شناسه یاهو: lili.water72@yahoo.com
تشکرها : 2397
تشکر شده : 3157
حمام در فرهنگ ايران زمين
حمام پير زرگر اردبيل

اين حمام درورودي و راهرويي ساده دارد، اما رخت كن آن که با سكوهاي قديمي، شاه نشين ها، كف سنگفرش و حوض سنگي هشت ضلعي با چهار بازوي سنگي كه با يك پله كوچك به سكوي رخت كنمنتهي مي شود، شكل قديمي خود را حفظ كرده است

سقف رخت كن با نواري كه با گل هايتكراري نقاشي شده، قاب گرفته شده است و اين نوار از پايين به آويزها و از بالا بهعرقچين گنبد محدود مي شود. رويه گنبد با عدد «بته ترمه» بزرگ به چهار قسمت تقسيمشده و بين آن ها، تصاويري از ملايك و گل و بوته هاي اسليمي نقاشي شده است. اما درزير عرقچين، كنگره اي مركب از 16 آويز به صورت گردنبندي قرار گرفته كه در متن آن هاگل و بوته هاي اسليمي نقاشي شده است. يك رديف پايين تر در رويه دوازده آويز، صحنههاي مجلسي نقاشي شده است. بقيه آويز و چهار فيل گوش ميان آن ها سفيد كاري شده وآثار نقاشي آن از بين رفته است. نقاشي هاي ديوار شاه نشين ها هم در نتيجه سفيد كارياز بين رفته است ولي نمونه نقاشي هاي شاه نشين ها را مي توان در شاه نشين سمت راستدر ورودي حمام ديد. اين شاه نشين با يك ديوار جديد از رخت كن جدا شده و به صورتانبار خرده ريز در آمده است. در يكايك ديوارهاي آن، نقاشي هاي قديمي ديده مي شود. داخل حمام، به صورت چهار طاقي بلند با آويزهاي متعدد و يك گنبد كوچك نسبت به وسعتحمام است و ابعاد آن 5× 4 متر مي باشد. ديوار خزينه آب گرم و در ورودي، با طاق نمايكم عمق ساخته شده است

حمام اوچ د كان اردبيل

اين حمام در محله اوچ دكاناردبيل واقع است و نسبت به ديگر حمام هاي قديمي شهر، از اصالت بيش تري برخورداراست. بر مبناي ماده تاريخي كه در سنگ نبشته بالاي طاق نماي سر در ساخته شده، بنايحمام يک سال به طول انجاميده است(سال هاي 1285 و 1259 هجري قمري(دهليز حمام،محوطه اي شش ضلعي با شش طاقچه مي باشد، كه بين طاق نماهاي هر طاقچه گوشواره اي كوچکساخته شده و روي گنبد كروي كنگره داري قرار داده شده است. رختكن حمام چهار طاق عريضو كم عمق دارد. تمام سطوح داخلي آن به جز قسمتي از نبش ديوار ها با نقاشي هاي روغنيپوشيده شده است.

تقسيم بندي شاه نشين هاي اين حمام، منطقي و چشمگير است و در هرجاي آن، نسبت به وسعتش نقاشي هايي شده است. ديگر قسمت هاي حمام، سطح ديوارها،آويزها و سطح رختكن نيز متناسب با فضا و وسعت موجود با اسليمي هاي گل و برگ ساده يااسليمي توريقي ساده، صحنه هاي تشريفاتي مربوط به خادم ها، ترنج، گل هاي شاه عباسي وگلبرگ هاي ريز و… با نقاشي هاي مختلف مزين شده است و همين تزيين نقاشي از ويژگي هايبارز اين حمام قديمي مي باشد كه ستايش هر بيننده اي را بر مي انگيزد

حمام پيرعبدالملک(ميرزا حبيب) اردبيل

اين حمام در محله پير عبدالملک اردبيل واقع شدهاست. در ورودي و هشتي جالب توجهي ندارد، اما رخت كن آن شكل و سبكي ديگر دارد و بهصورت چهار طاقي است. بالاي طاق نماها، طاق نمايي تزييني ساخته شده و پايه آن ها بايک فيل گوش ساده و آويز هاي باريک گسترده تزيين شده است. رختكن حمام، گنبدي كروي وسفيد كاري مي باشد و بين رختكن و داخل حمام، محوطه كوچک سكوداري وجود دارد كه برايحفظ تعادل هوا، بين دو نقطه ساخته شده است. يكي از ديوارهاي اين محوطه ساده ومعمولي مي باشد و سه ديوار ديگر آن داراي طاق نما و آويز بندي است كه در سقف به يکستاره منتظم هشت پر منتهي مي شود. در داخل حمام، يک صحن بزرگ به ابعاد 5× 5 مترقرار دارد كه دو ديوار آن (ورودي و خزينه آب گرم) طاق نما و آويز بندي شده است. ديوارهاي طرفين آن به دو شاه نشين بزرگ و عميق اختصاص يافته است. ديوارهاي شاه نشينها به سه طاق نما، گوشواره هاي حد فاصل طاق ها و آويزهاي متعددي كه به رواق هايبسيار زيبا و بزرگ منتهي مي شوند، تزيين يافته اند



حمام حاج شيخاردبيل

حمام «حاج شيخ» اردبيل، در كوي عالي قاپوي اين شهر واقع شده است و مورداستفاده قرار مي گيرد. در ورودي آن ساده، ولي داراي هشتي بسيار زيبا با گنبد و 16عدد آويز ساخته شده كه در حد فاصل گنبد و هشت طاق نماي سكودار است

رختكن حمامداراي چهار رواق است و به همين اندازه ستون هشت ضلعي دارد كه طاق هاي جناغي مختلفبلند و كوتاه روي آن ها قرار دارد. نيم گنبد رواق ها بر طاق نماها استقرار يافتهاست. همه ديوارها و سقف پوشيده از نقاشي هاي تزييني مختلف بوده كه در حال حاضر بهعلت سفيد كاري از بين رفته است. از اين تزيينات، فقط در گوشه جنوبي، زير گنبد كوچکكنج رختكن، نقاشي هايي از گل و بوته و برگ اسليمي ساده باقي مانده است. داخل حمام،دو شاه نشين بزرگ متقابل و دو نيم گنبد كوچک وجود دارد. گنبد اصلي بلند و باآويزهاي گسترده بر طاق نماها و نيم ستون هاي مربع تكيه دارد. راه حمام كاشي كاريمعمولي شده است. قدمت بناي حمام معلوم نيست، ولي تعمير كنندگان عمر آن را در حدود 300 سال ذكر مي كنند

حمام ملا هادي اردبيل

حمام «ملا هادي» يا «حاج محسن» دركوچه ملا هادي اردبيل واقع شده است. اين حمام يک در ورودي ستون دار با آجر قرمز وگنبد معمولي دارد. رختكن آن هشت ضلعي است و روي آن، گنبدي مدور قرار دارد. حمام بهدو بخش زنانه و مردانه تقسيم شده است. از تزيينات اوليه آن تنها نقاشي هاي آن باقيمانده اند كه در قسمت زنانه مشهود است. پا طاق گنبد حمام با آويزهاي منظم تزيين شدهاست



حمام پير (حاج رحيم) اردبيل

اين گرمابه در محله سرچشمه اردبيل واقع شدهو به جز هشتي و در ورودي آن بقيه ساختمان تا حدودي شكل اصلي خود را حفظ كرده است. رختكن به صورت چهار طاقي كامل ساخته شده و چهار ستون دارد كه به فاصله شش متري ازيكديگر قرار گرفته اند. رختكن و فضاهاي داخل حمام شبيه به يكديگرهستند و تعداد ستونها، نوع طاق نما و گنبد كروي شكل آن ها مشترک است. در رختكن و داخل حمام آن، بهترتيب دو و سه رديف آويز در زير عرقچين گنبد وجود دارد

حمام صفويهاردبيل

حمام صفويه در خيابان نايبي سابق اردبيل واقع شده و داراي ستون هاي مربعدر رختكن و گنبد ضربي معمولي است. ديوارها و سقف اين حمام سفيد كاري شده اند.

امضای کاربر : [hr]لبخند بزن؛
برآمدگی گونه هایت توان آن را دارد که امید رفته را بازگرداند،
تجربه ثابت کرده است که گاه قوسی کوچک ، میتواند معماری بنایی را نجات دهد.
یکشنبه 05 خرداد 1392 - 20:59
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 1 کاربر از elham20 به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: 3digheh /
ارسال پاسخ



برای ارسال پاسخ ابتدا باید لوگین یا ثبت نام کنید.


پرش به انجمن :