ارسال پاسخ
تعداد بازدید 17228
نویسنده پیام
elham20 آفلاین


ارسال‌ها : 4114
عضویت: 16 /9 /1391
محل زندگی: mashhad
سن: 20
شناسه یاهو: lili.water72@yahoo.com
تشکرها : 2397
تشکر شده : 3157
شناخت انواع قوسها و تاقها
از اسم این بخش مشخصه دیگه....به برسی نحوه ساخت تاق ها و انواع آن میپردازیم..

امضای کاربر : [hr]لبخند بزن؛
برآمدگی گونه هایت توان آن را دارد که امید رفته را بازگرداند،
تجربه ثابت کرده است که گاه قوسی کوچک ، میتواند معماری بنایی را نجات دهد.
دوشنبه 23 اردیبهشت 1392 - 21:11
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 3 کاربر از elham20 به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: 3digheh & samanes & eisa &
samanes آفلاین



ارسال‌ها : 330
عضویت: 24 /11 /1391
محل زندگی: تهران
سن: 21
شناسه یاهو: samaneh_are
تشکرها : 828
تشکر شده : 360
شناخت انواع قوسها و تاقها
پوششها و بويژه پوشش سقفها از نکته هاي بسيار عمده و مورد توجه در معماري اند. يکي از پوششهاي بسيار زيبا و مناسب براي اتصال سقفها، بخصوص در مورد دهانه‌هاي بسيار بزرگ به ديوارهاي جانبي، استفاده از طاق است. اولين طاق قوسي شکل در ايران زيگورات چغازنبيل شناسايي شده است.

طاق از نظر معماري به صورت سقف منحني Arck) ( تعريف مي شود‌. از ترکيب ‌ يا تقسيم چند طاق، نظام طاقبندي در بنا به وجود مي‌آيد. در معماري قبل از اسلام، فرم بيشتر قوسها بيضي شکل بود؛ و هر چه دهانه قوس بزرگتر مي شد، خيز قوس نيز بيشتر مي شد. بهترين نمونه اين قوس همانا طاق کسري (ايوان مداين) واقع در بغداد امروزي است.

پس از دوره‌ ساسانيان و در دوره هاي مختلف اسلامي، اين فرم طاقسازي عموميت خود را حفظ کرد و نمونه هاي ديگري از آن در مسجدها و بازارها و بسياري از آثار اسلامي به کار گرفته شد.  اصلاحاتي تدريجي براي تيزه دار شدن نوک طاق و قوسها پديد آمد و مبنايي شد براي پيدايش قوسهاي جناغي که رواج بسياري پيدا کرد. شايد بتوان پيدايش اين تيزي در سر گنبدها و طاق ها را در دوره اسلامي را به جهان بيني توحيدي مسلمانان و رسيدن از کثرت به وحدت معنا كرد.

       


در نماي شرقي – غربي برج آزادي، استفاده از دو طاق بيضي شکل و جناغي بخوبي مشهود است. در بين اين دو طاق، سير صعودي مرکز طاق به سمت بالا توسط هشت بخش محرابي شکل مشاهده مي شود که چگونگي تبديل شدن طاق باستاني بيضي شکل به طاق جناغي اسلامي را بيان مي كند.


      


      


امضای کاربر : معمار همان است که از عشق بنا ساخت
 باقی همه طراحی غفلت بود و هندسه ی درد
چهارشنبه 25 اردیبهشت 1392 - 01:04
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 4 کاربر از samanes به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: elham20 / 3digheh / ania / eisa /
memari آفلاین



ارسال‌ها : 978
عضویت: 14 /10 /1391
محل زندگی: kermanshah
سن: 22
شناسه یاهو: claccik39
تشکرها : 1840
تشکر شده : 953
شناخت انواع قوسها و تاقها
تحلیل گنبدهای اجری در تئوری قوس های پوسته ای

قوس را می‌توان سازه ای تعریف نمود که توانائی آن برای حمل بارهای قائم وارده، بستگی به موئلفه افقی واکنش تکیه گاه های آن دارد که هر دو به طرف وسط دهانه قوس عمل می‌نمایند و همواره دست یابی به به نیروهای فشاری بدون پارامتر خروج از مرکزیت، مدنظر مهندسین وسازندگان از قدیم الایام بوده است و کارهای انجام شده دوره های قدیم که شامل ساختمان هایی با قوس ها وگنبدها می‌باشد ُنمونه هایی از این تلاش است که از نتایج آن پوشش مقبره ها و مساجد و فضاهای بزرگی در دنیا و نیز در ایران است.
در دوره های قبل، پوشش دهنه های بزرگ توسط گنبد های سنگی و آجری انجام می‌گرفت لیکن طرز عملکرد این گونه گنبدها از نقطه نظر مقاومت مصالح و ساختمان به صورت علمی‌روشن نبود و اجرای این نوع پوشش ها بر روی تجربیات شخصی متکی بوده و غالبا هنر سازندگان این نوع سقف ها به شاگردانشان به ارث می‌رسیده است، نتیجه این هنر، نسل به نسل از استاد به شاگرد منتقل میگردید بدون اینکه در ماهیت علمی‌آن مطالعه ای انجام شود.
در سالهای اخیر مطالعات زیادی راجع به ساختمانهای قدیمی ‌ایران که مسلما شامل تعداد بسیاری از این نوع قوس ها و گنبدها است، انجام گرفته است که در نتیجه یک نوع کنجکاوی در مورد عملکرد این گونه بناها از نقطه نظر مقاومت مصالح نیز به وجود آورده است.این نوع فرم ها در زمان خود با مصالح موجود آن زمان فقط قادر به تحمل فشار بوده و در صورت نبودن مصالحی که بتواند تحمل کشش و در نتیجه قابلیت تحمل لنگر خمشی را داشته باشد منحصر بفرد بوده است. امروزه وجود فولاد که دگرگونی هایی در فرمهای ساختمانی بوجود آورده، باعث شده گنبدهای آجری که در زمان خود از شاهکارهای معماری و ساختمانی محسوب می‌شد در بوته فراموشی قرار گیرد.
تکنولوژی بتن به دو دلیل یکی قابلیت تحمل فشار و دیگری قابلیت فرم پذیری میتواند راه حل مناسبی به منظور رسیدن به فرم های گنبدی شکل باشد. از سری تنش هایی که در فرم های گنبدی آجری ایجاد می‌شود و سبب ایجاد ترکهایی در قسمت تحتانی آن می‌شود به این نتیجه می‌رسیم که فرم های گنبدی آجری که دارای انحنای دو جهته میباشند در اثر این که با مصالح بنایی ایجاد شده اند قابلیت تحمل چمش را ندارند و تنها قابلیت تحمل فشار را دارند، لذا رابطه نزدیکی بین عملکرد فرم های گنبدی بنایی باتئوری سقف های پوسته ای بتونی مشاهده می‌شود. 
برای آنکه بتوانیم در این مورد بهتر بحث کنیم نخست باید مختصری در مورد چند اصل مربوط به تئوری سقف های گنبدی پوسته ای بتن آرمه که پیروی از تئوری غشا نازکMembranetheory می‌کند اشاره نمود. ساده ترین روابطی که در مورد سقف های پوستهای گنبدی میتوان نوشت به شرح زیر است.
تحلیل سازه ای مولفه های افقی و قائم سقف های گنبدی
چنانچه یک نیم کره کامل به شعاع r رافرض کنیم و نیروهایی گه در امتداد نصف النهار وارد می‌گردند T و نیرو هایی که در امتداد حلقه ها وارد میگردند H و وزن گنبد را W بنامیم خواهیم داشت :
T=W/ 2 ∏ r Sin^2 K1
H= (-T) +r ш Cos K1
حال اگر وزن گنبد را که از صفحه( a-a )به بالا قرار دارد w بنامیم خواهیم داشت :
W=2 ∏ r^2 (1-Cos K1) ^ш

حال چنانچه تغییرات مقادیر T و H را در نقاط مختلف گنبد خواسته باشیم کافی است که زاویه K1 را از (0) تا (90) تغییر دهیم در این صورت به نتایج زیر خواهیم رسید.
بسادگی می‌توان دید که نیرویT همیشه مثبت است یعنی مولفه قائم نیرو همیشه فشاری است. باتوجه به شکل2 مقدار نیروی T از یک حد اقل wr/2 از راس گنبد بتدریج زیا شده و به تدریج به یک مقدار حد اکثر wr در قسمت تحتانی گنبد می‌رسد. 
مولفه افقی H که در امتداد حلقه های افقی وارد میشود در قسمت های راس گنبد بصورت فشاری است و مقدار آن تا صفحه افقی b-b تقلیل پیدا کرده و از آن به بعد به صورت کششی در می‌آید و در قسمت پایین گنبد مقدار آن به –wr می‌رسد. در مورد صفحه B-B مقدار زاویه K1 برابر 51 درجه و 50 دقیقه می‌باشد. 

با توجه به این مطالب و شکل 3 نتایج زیر بدست می‌آید:
الف - در امتداد نصف النهار ها همیشه نیرو های فشاری داریم که بازیاد شدن زاویه ف – در امتداد نصف النهار ها همیشه نیرو های فشاری داریم که با زیاد شدن زاویه K1 مقدار نیروی فشاری نیز زیاد می‌شود. 
ب – مولفه نیروهای افقی H در حلقه ها از راس گنبد تا حلقه خنثی فشاری است و از حلقه خنثی به پایین تولید کشش در حلقه های افقی می‌کند و این کشش بطور خطی با افزایش زاویه K1 زیاد میشود بطوری که سبب بروز ترک هایی موازی با امتداد نصف النهار ها (شکل3) می‌کند.
لزوم ازدیاد ضخامت در گنبد های آجری

با مشاهده سطح مقطع گنبد های آجری شکل4 براحتی می‌توان دید که ضخامت t بتدریج از راس گنبد تا قسمت پایین آن ازدیاد پیدا کرده بطوری که تابع ازدیاد نیروهای فشاری T و کششی H می‌شود. 
ترک هایی که در این نوع گنبد ها مشاهده می‌شود مواز با نصف النهارها می‌باشد و از حد حلقه خنثی شروع شده و بتدزیج که ترک به پایین امتداد پیدا مکند ترک گشادتر شده و تابع ازدیاد نیروی کششی حلقه های Hمی‌شود. 
این نوع ترکها در ساختمان هایی نظیر گنبد مسجد سلطانیه در زنجان، گنبد کلیسای ارامنه جلفای اصفهان و گنبد مقبره خواجه ربیع در مشهد مشاهده نمود. 
به منظور جلوگیری از ایجاد ترک (در اثر نیروی کششی) در قسمت های پایین گنبد ضخامت گنبد را زیاد نموده و یا حلقه هایی شش ضلعی با هشت ضلعی در محیط گنبد کار گذاشته شود، که بدین وسیله سطح مقطع را زیاد کرده و تنش کششی حاصله را کم کرده اند. 
در خیلی از موارد، خستگی کششی فوق به صورت تقریبی محاسبه شده و مشاهده شده است که تنش های ایجاد شده خیلی کم است. گرچه بصورت تئوریک در این گونه بناها هیچ گونه کششی مورد قبول نمی‌باشد لیکن می‌توان فرض کرد که این تنش های کوچک کششی میتواند بوسیله قفل و بست مکانیکی آجر ها و یا چسبندگی آجر و ملات و یا تیرهای کششی چوبی جذب شود. 
تحلیل سازه ای حلقه کششی 
در حالتی که گنبد شکل نیم کره ای کامل ندارد ناقص بودن فرم کره ای شکل گنبد لزوم استفاده از حلقه کششی در قسمت خاتمه گنبد را ایجاب میکند. 
کششی که در این حالت در حلقه بوجود میآید با توجه به تئوری غشا نازک بصورت زیر محاسبه می‌شود :
S=T r Sin K1 Cos K1
یا از رابطه 
S=(r w Sin K1 Cos K1)/ (1+Cos K1)

[font=Arial]
نیروی کششی S مادامی‌که زاویه K1

امضای کاربر :

[size=4] [/size]معماری از جایی شروع می شود که عملکرد کاملاً شناخته شده و مشخص است

شنبه 09 شهریور 1392 - 22:07
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 1 کاربر از memari به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: eisa /
memari آفلاین



ارسال‌ها : 978
عضویت: 14 /10 /1391
محل زندگی: kermanshah
سن: 22
شناسه یاهو: claccik39
تشکرها : 1840
تشکر شده : 953
شناخت انواع قوسها و تاقها
قوس که در زبان فارسی کهن چَفد خوانده میشود، در تعریف هندسی٬خط یا شکل منحنی است و در اصطلاح معماری٬به باریکه تاقی که روی سر در یک درگاه قرار میگیرد٬اطلاق میشود. 

تاق به طور کلی٬به مفهوم پوشش بین دو دیوار است و شکلی که تاق از نظر ترکیب تابع آن میشود٬همان چفد است.لذا باتعریفی دیگر٬ میتوان تاق را ادامه چفد دانست.به طور کلی پوشش بر دو نوع است:۱-تخت.۲-منحنی(سَغ).
۱-پوشش تخت
پوشش تخت از لحاظ شکل٬یک سطح صاف است و ازآنجایی که در این گونه پوشش برآیند نیروهای واردبر تاق کاملاْ عمودی است٬استایی تاق در مقابل آن مستلزم استفاده استفاده از تیرهای حمال مقاوم است.قبل از به کارگرفتن آهن درمعماری٬معمولاْ از تیر حمال چوبی استفاده میشد.
از آنجایی که در ایران چوب قابل استفاده برای بنا کمیاب است٬شکل پوشش تخت همواره با مشکلات توام بوده است.در دوران هخامنشی٬امپراطوری ثروتمند ایرانی نیز برای پوشش کاخهای خود٬ چوب مقاوم از جمله چوب درخت سدر را از لبنان و دیگر نقاط دوردست با تحمل هزینه های هنگفت به دست آورده می آورد.آنچه پوشش با استفاده از چوب را در بعضی نقاط غیرممکن می کرد وجود موریانه بود.اغلب زمینهای ایران٬موریانه خیز است و یک نوع موریانه بسیار خطرناک درمرکز ایران و حاشیه کویر بنام "ترده"(ترده=گِل ساز) وجود دارد که به عنوان مثال یک در چوبی را ظرف ۱۵ روز طوری میخورد که فقط از آن پوسته رنگ باقی میماند.فقط یکی دو نوع چوب در داخل ایران به عمل می آید که موریانه آن را دوست ندارد.این چوبها یا صمغ دارند یا کندر.مثل سرو٬کاج٬ناژو و صنوبر و در چوبهای کندردار هم تا وقتی بوی کندر وجود دارد٬مصون از موریانه است٬ولی به محض ا زبین رفتن بوی کندر٬چوب خوش خوراکی برای موریانه میشود.تنها چوب شورانه از گزند موریانه در امان است.موریانه شوره نی را هم نمی خورد.بنا برآنچه گفته شد کاربرد چوب حتی اگر از لحاظ کیفیت٬قدرت کافی برای پوشش دهانه های بزرگ را هم داشت٬امری خطرناک بود.مع الوصف د رتمام دوران معماری ما٬در کنار پوشش منحنی(سغ)٬ در دهانه های کوچک پوشش تخت هم مشاهده میشود.اما این نوع پوشش معمولاْ تا دهانه ۲.۵ الی ۳ گز* اجرا شده است.گاهی پوشش تخت در چند دوره تاریخی بعد از ساختمان یک بنا به آن اضافه شده است.مثل چهل ستون اصفهان که درآغاز٬بدون ستاوندهای جلو بوده است.بعد در زمان شاه صفی و شاه عباس دوم این بخش به آن اضافه شده است.در ایوان کرخه پوشش ایوان جلو با توجه به وضعیت پایه های پادیاو٬به نظر میرسد که تخت بوده است و دهانه آن هم نسبتاْ زیاد است.مع الوصف موارد استفاده از چوب در دهانه های بزرگ نادر است.

امضای کاربر :

[size=4] [/size]معماری از جایی شروع می شود که عملکرد کاملاً شناخته شده و مشخص است

شنبه 09 شهریور 1392 - 22:08
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 1 کاربر از memari به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: eisa /
elham20 آفلاین



ارسال‌ها : 4114
عضویت: 16 /9 /1391
محل زندگی: mashhad
سن: 20
شناسه یاهو: lili.water72@yahoo.com
تشکرها : 2397
تشکر شده : 3157
شناخت انواع قوسها و تاقها



چفد چمانه:

دهانه ab برابر 3 مفروض است در امتداد دهانه نقاط b1 و a1 را به اندازه 2/1 دهانه بدست می آوریم یک بار با دو کانون f1 و f و دهانه a1b یک بیضی و بار دیگر با دو کانون f و f2 و دهانه ab1 بیضی دیگری می زنیم محل تقاطع دو بیضی چفد مطلوب است و ارتفاع نسبت به نصف دهانه مساوی 4/3است.




















امضای کاربر : [hr]لبخند بزن؛
برآمدگی گونه هایت توان آن را دارد که امید رفته را بازگرداند،
تجربه ثابت کرده است که گاه قوسی کوچک ، میتواند معماری بنایی را نجات دهد.
شنبه 09 شهریور 1392 - 22:25
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 1 کاربر از elham20 به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: eisa /
elham20 آفلاین



ارسال‌ها : 4114
عضویت: 16 /9 /1391
محل زندگی: mashhad
سن: 20
شناسه یاهو: lili.water72@yahoo.com
تشکرها : 2397
تشکر شده : 3157
شناخت انواع قوسها و تاقها
چهار تاقی" در معماری ایرانی، نامی است کلی برای یکی از فرم‌های مهم و
بنیادینی که در تکامل این معماری نقشی اساسی داشته‌است. نام "چهار تاقی" تا
حدی روشنگر فرم آن نیز هست. "چهارتاقی" به بنایی چهارگوش گفته می‌شود که
روی چهار پایه یا دیوار محیطی آن قوس‌ها یا گوشواره‌هایی قرار دارد که به
گنبد منتهی می‌شوند.

پیش از این با هم از نقش گنبدها در معماری و از نحوه تکامل آنها سخن گفتیم.
پس از به وجود آمدن تکنیک گنبدسازی و پس از آن که معماران ایرانی توانستند
پلان‌های مربع را به دایره تبدیل کنند، استفاده از فرم چهارتاقی مرسوم شد.
متاسفانه اطلاعات ما از دوران اشکانی اندک است اما در دوره ساسانی،
چهارتاقی‌ها به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گرفتند. در حقیقت چهارتاقی
به یک "واحد" معماری تبدیل شد که می‌توانست به صورت مجزا و یا در ترکیب با
چهارتاقی‌ها و عناصر دیگر در یک ساختمان مورد استفاده قرار بگیرد.

چهارتاقی‌ها و آتشکده‌ها

از آنجا که طرح و نقشه آتشکده‌هایی که از دوران ساسانی برجای مانده است،
همین طرح چهارتاقی است، بسیاری اصطلاح "چهار تاقی" را برای مشخص کردن

آتشکده‌ها نیز به کار می‌برند. در حالی که چهارتاقی به عنوان یک عنصر یا
واحد معماری، می‌تواند در هر ساختمانی به کار رود. با این حال بیشترین
نمونه‌هایی که از دوران ساسانی از چهارتاقی برجای مانده است، مربوط به
آتشکده‌هاست. خالص‌ترین فرم‌های چهارتاقی را می‌توان هم اکنون در چهارتاقی
نیاسر کاشان، فیروز آباد، نطنز و بیشاپور یافت. آتشکده نیاسر را که در
نزدیکی کاشان قرار دارد برخی منسوب به دوران اردشیر بابکان می‌دانند و برخی
دیگر احتمال می‌دهند قدمت آن به دوران اشکانی نیز برسد. اما همان طور که
گفتیم، این فرم معماری فقط مختص آتشکده‌ها نبوده و در ساختمان کاخ‌ها و
قلعه‌ها نیز نمونه‌های آن را مشاهده می‌کنیم. به عنوان مثال در کاخ فیروز
آباد، ردیفی از سه تالار با فرم چهارتاقی در کنار یکدیگر بنا شده‌اند. یا
در مثالی دیگر از کاخ دامغان، فرم خالص چهارتاقی، یعنی گنبدی روی چهار ستون
با دروازه باز مشاهده می‌شود.



دگردیسی پس از اسلام


قابلیت بالای چهارتاقی برای فضاسازی در دوره‌های بعدی نیز مورد استفاده
قرار گرفت. شواهد زیادی در دست است که تعداد زیادی از چهارتاقی‌ها، بعد از
حمله اعراب به ایران و پس از اسلام، به مسجد تبدیل شدند. در حقیقت
چهارتاقی‌ها، هسته اصلی و تالار اصلی مساجد را تشکیل دادند، با این تفاوت
که دیوار رو به قبله چهارتاقی مسدود شد و محراب در آن جای گرفت.

در تاریخ معماری ایران، مسجد جامع ایزدخواست، یکی از مشهورترین مثال‌های
تبدیل یک چهارتاقی ساسانی به مسجد اسلامی است. این مسجد در زلزله سال ١٣١۵
از بین رفته است اما بنابر گزارش‌ها و تحقیقات ماکسیم سیرو، معمار و باستان
شناس فرانسوی، این بنا جزو آتشکده‌هایی است که به مسجد تبدیل شده‌اند.

در مسجد تاریخانه دامغان نیز این سنت معماری ساسانی تداوم پیدا کرده‌است.
تاریخانه دامغان را یکی از کهن‌ترین مساجد ایران و مربوط به قرن دوم هجری
قمری می‌دانند. به غیر از سیستم تاق‌های این مسجد، ستون‌های آجری آن نیز با
کاخ ساسانی تپه حصار دامغان کاملا قابل مقایسه است.







فرم "چهارتاقی" را در مقبره امیر اسماعیل سامانی در بخارا نیز مشاهده
می‌کنیم که از ابتدا با پیروی از این الگو ساخته شد. این آرامگاه به الگو و
نمونه بسیاری از بناهای آرامگاهی در ایران تبدیل شد. در جریان تحول معماری
مساجد در ایران و دور شدن از سبک مساجد شبستانی و نزدیک شدن به گونه مساجد
ایوان دار و گنبدخانه دار، باز هم چهارتاقی نقش مهمی را برعهده داشت.







دو گنبد مهم در مسجد جامع اصفهان (مسجد عتیق) را نیز می‌توان تکامل فرم
چهارتاقی به حساب آورد. گنبدهای تاج الملک و نظام الملک مربوط به قرن پنجم
هجری و دوران سلجوقی هستند و احداث آنها به دو وزیر ملکشاه سلجوقی نسبت
داده می‌شود. تاثیری که فرم چهارتاقی در ساخت این دو گنبد برجای گذاشته،
برخی را به این اشتباه انداخته بود که شاید این‌ها نیز آتشکده‌هایی از دوره
ساسانی باشند که پس از اسلام به مسجد تبدیل شده‌اند؛ اما کتیبه‌های دور
گنبد که به سال ساخت و بانی آن اشاره دارند جای هرگونه تردیدی را از بین
می‌برند.





مثال دیگری از تشابه فرم معماری مساجد با چهارتاقی‌ها مسجد کاج در حوالی
اصفهان است. این مسجد که از آثار قرن هشتم هجری است و در کرانه شمالی
زاینده رود واقع شده یک چهارتاقی عظیم گنبد دار است که از سه ضلع خود با
بیرون مرتبط است و در دیوار جنوبی آن مهراب قرار دارد. "چهار تاقی"‌ها را
یکی از بنیادی ترین فرم‌های معماری ایرانی به حساب می‌آورند که در گذر
سالیان در بناهایی با کاربری‌های گوناگون به کار رفته‌اند و معماران هر
دوره با توجه به نیازهای روزگار خود در آن ابداعاتی به وجود آورده‌اند.

امضای کاربر : [hr]لبخند بزن؛
برآمدگی گونه هایت توان آن را دارد که امید رفته را بازگرداند،
تجربه ثابت کرده است که گاه قوسی کوچک ، میتواند معماری بنایی را نجات دهد.
شنبه 09 شهریور 1392 - 22:26
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 1 کاربر از elham20 به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: eisa /
memari آفلاین



ارسال‌ها : 978
عضویت: 14 /10 /1391
محل زندگی: kermanshah
سن: 22
شناسه یاهو: claccik39
تشکرها : 1840
تشکر شده : 953
شناخت انواع قوسها و تاقها
در ادامه مطالب مربوط به تاق و قوس در معماری ایران، بد نیست اشاره ای هم به یکی از اثرهای مشهور معماری معاصر ایران داشته باشیم.اثری که چندسالی است که به نمادی از ایران( به ویژه در رسانه های بین المللی)تبدیل شده است.این اثر، همانا میدان آزادی و بنای یادمان آن(شهیاد پیشین) است. در اینجا تنها چیزی که به آن اشاره خواهد شد، همانا نحوه بهره گیری معمار این بنا(حسین امانت) از چفدهای معماری ایران در اثر خویش و اشاره ای کوتاه به مفهوم و کانسپت طراحی وی در این بنا می باشد.نوشته های بیشتر در این باره و نقدهایی نیز که به طراحی این بنا دارم را به زمانی دیگر و فرصتی مناسب واگذار میکنم.
در طراحی این میدان و بنای یادمان آن، گویا خواست کارفرما طراحی بنایی بوده که یادآور 2500 سال شاهنشاهی ایران(شهیاد) و نیز نمادی دروازه گونه برای پایتخت آن باشد.چرا که در آن زمان(1345)، سایت کنونی میدان آزادی در منتهی الیه غربی شهر تهران و در نزدیکی فرودگاه بین المللی مهرآباد قرار داشت و به نوعی مبادی ورودی تهران به شمار می رفت( و البته امروزه هم تا حدی این چنین است).همچنین طراحی موزه هایی برای نمایش آثاری از ایران کهن و نیز ایران نوین، پیش بینی شده بود. معمار نیز برای برآوردن خواسته کارفرما یک فرم چهارتاقی طراحی می کند که در هر تاق آن به صورت نمادین، دوگونه مشخص چفد معماری ایران(تیزه دار و مازه دار) را طراحی می کند.دلیل این کار مشخص بود.امانت می دانست که چفد تیزه دار، به نوعی سمبل معماری ایرانی پس از اسلام و چفد مازه دار، مشخصه چفدهای به کاررفته در معماری پیش از اسلام است.طراحی وی در اینجا فابل توجه است.تاقها با چفد مازه دار طراحی گشته اند، ولی نمای بیرونی آنها چفد تیزه دار است و امانت این تاق مازه دار را با طراحی فرمهایی که یادآوررسمی بندی در معماری کهن ایرانی است، به چفد تیزه دار،وصل کرده و به نوعی ایوان در معماری ایران را نیز یارآور شده است.بدین گونه شما از هر طرف که نگاه می کنید، دو چفد مازه دار و تیزه دار را پشت سرهم می بینید.معمار با این طرح خود خواسته است به کسی که وارد تهران می شود، بگوید:
شما وارد پایتخت سرزمینی می شوید که شالوده آن بر دو تمدن اسلامی و پیش از اسلام استوار است و در فراز این سرزمین(یا تاریخ و تمدن آن)، کوروش هخامنشی قرار دارد. معمار با طراحی بازشوهایی در بالای این برج به شکل کنگره( که یادآور تاج پادشاهان هخامنشی است)،خواسته است که به این نکته اشاره کند.الیته فرم کلی این طرح شباهت عجیبی نیز به برج ایفل پاریس دارد که همانگونه که اشاره کردم، در آینده نقدی تیز بر این طرح خواهم نوشت. البته اجرای فوق العاده دقیق و زیبای آن ونیز نحوه اتصال سنگها و تعداد و انواع این سنگها در ساخت بنا قابل توجه می باشد.

اما آنچه که در پایان قابل ذکر است، این است که در طی 35 سالی که از ساخت این بنا می گذرد، در اثر عوامل انسانی و طبیعی(همچون دود، سروصدا، تغییر حرارت،رطوبت،رفت و آمد و...)، این بنا و میدان آن آسیبهای فراوانی دیده اند که به مرمتی جامع و فوری نیازمند هستند که با توجه به مدیریت دوگانه حاکم بر آنها( مدیریت بنا بر عهده بنیاد رودکی و مدیریت میدان بر عهده شهرداری تهران است)،این امر به زودی امکان پذیر نخواهد بود.

امضای کاربر :

[size=4] [/size]معماری از جایی شروع می شود که عملکرد کاملاً شناخته شده و مشخص است

شنبه 09 شهریور 1392 - 22:27
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 1 کاربر از memari به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: eisa /
memari آفلاین



ارسال‌ها : 978
عضویت: 14 /10 /1391
محل زندگی: kermanshah
سن: 22
شناسه یاهو: claccik39
تشکرها : 1840
تشکر شده : 953
شناخت انواع قوسها و تاقها
نحوه اجرای تاقها
1-تاق ضربی=پر=زخم*
در این نوع اجرا آجر یا خشت از روبرو در صفحه کامل از خود قرار دارد و از زیر در مقطع افقی به صورت نره دیده می شوند. در این اجرا یک ردیف آجر را می چینند و در دور بعدی آجرها را طوری قرار می دهند که بند دو ردیف روی هم قرار نگیرند و به این ترتیب استحکام پوشش آن بیشتر شود.اجرای این نوع تاق منحصر به ایران است و پیشینه آن به 3500 سال پیش می رسد. این نوع اجرا در دوران ساسانی زیاد معمول بود که نمونه مشهور آن ایوان کرخه است.از نمونه های بعد از اسلام، ایوانهای پیر بکران لنچان و ارگ علیشاه در تبریز( با دهانه های نزدیک به 30 متر که امروزه از بین رفته است) قابل معرفی اند.
در اجرای تاق ضربی ،نخست دیوارهای طرفین تاق را که باربر است می سازند، سپس بستر انتاهیی دو دیوار را بالا می آورند( در جاهایی که امکان ایجاد اسپر باشد) د رمحلی که تاق قرار است روی دیوار بنشیند(جای پای تاق) دیوارها را به اندازه 1 الی 1.5 آجر عقب می نشینند تا آجر تاق روی آن قرار گیرد.به این گودی کیز* گویند.کیز جایی است که تاق از آنجا شروع می شود. تاق را معمولاً از آغاز به صورت منحنی اجرا نمی کنند.بلکه پاکار را تا چند رج(40 الی 50 سانتیمتر) به طور عمودی بالا می برند.بعد در نقطه عطف، قوس آغاز می گردد.این شیوه در همه دنیا مرسوم است.به این بخش از تاق که عمودی در امتداد دیوار بالا می رود( چه در قوس چه در تاق و چه در گنبد) پاراسته یا پاراستی گویند.
این پاراستی ها بر حسب سلیقه دوران، ابعاد مختلفی به خود میگیرد.پاراستی علاوه بر آنکه قوس را شکیلتر و کاملتر میکند، در جلوگیری از رانش نیز بسیار موثر است.
پس از اجرای پاراستی تاق را شروع میکنند.در تاق ضربی رج اول متمایل به اسپر انتهایی میشود و رجهای بعدی به ترتیب متصل و متمایل به هم زده میشود(به این ترتیب در اصطلاح بنایی پَر را وَر میکنند،یعنی تکرار میکنند و در مجموع به آن پَروَر کردن گویند).وقتی رجهای تاق به پایان رسید، آن را کور میکنند.
در نقشه هایی که به علت عملکرد ویژه بنا نتوانیم اسپر انتهایی را داشته باشیم که رج اول تاق به آن تکیه کند،یک تویزه در انتهای دیوار به جای اسپر کار میگذارند تا رج اول تاق بر آن متکی شود.زیرا اگر رج اول کاملاًً عمودی نسبت به سطح افق کارگذاشته شود، ایستایی کافی نداشته و فرو میریزد.این مسئله در معماری غربی به علت کاربردن قالب مطرح نیست و لی در ایران به علت در دسترس نبودن چوب و تخته در همه نقاط برای استفاده قالب عمدتاً تاقها بدون قالب اجرا میشوند.
منحنی تاق و متداول نبودن ((استروتومی))*مسئله درزگیری بین هر دوبند آجر را پیش می آورد.در ایران بین دو بند را گاز میگذارند.یعنی تکه های سفال را با ملات بین درزهای آجر در حین اجرا قرار می دهند تا تاق یکپارچه پیش رود.
2- اجرای تاق به صورت رومی= ایلامی= هره
در این نوع اجرا طرز قرارگیری آجرها یا خشتها به گونه ای است که در مقطع عمودی واز منظر روبرو به صورت نره دیده میشود و در مقطع افقی به صورت صفحه کامل آن نمایانند.این نوع اجرا به مناسبت قابلیت استحکام و باربری در دهانه های وسیع بکار میرود.
از واژه رومی اینطور دریافت شده است که این طرز اجرا از روم کهن(ایتالیا) به ایران آمده است، ولی با گذری اجمالی به تاریخمعماری کهن ایران در چغازنبیل(1250 پیش از میلاد) این نوع اجرا را میبینیم(لطفاً به تصویر نخست در پایین((شناخت انواع قوسها و تاقها(2))) نگاه کنید.در آرامگاه های بیرون شهر دورانتاش نیز با آجرهای بزرگ و ملات قیر طبیعی به همان صورتی که دیوار بالا آمده تدریجاً منحنی تاق نیز ادامه پیدا کرده و اجرای تاق، صورت رومی به خود گرفته است،حتی سردرهای ورودی نیز به صورت رومی زده شده اند و این مربوط به زمانی است که رومیها زندگیشان به صورت بسیار ابتدایی بوده است.
در اجرای تاق رومی، نکته حایز اهمیت آن است که از دوطرف دیوار چیدن آجر صورت میگیرد تا در بالا به هم قفل و بست شوند.در این نوع اجرا چون سقف در امتداد دیوارچینی پیش میرود،احنیاج به کیز نیست.*
به نظر میرسد که وجه تسمیه تاق رومی آن باشد که از نواحی غربی و شمال غربی ایران به همه جا رفته است.*

امضای کاربر :

[size=4] [/size]معماری از جایی شروع می شود که عملکرد کاملاً شناخته شده و مشخص است

شنبه 09 شهریور 1392 - 22:28
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 1 کاربر از memari به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: eisa /
elham20 آفلاین



ارسال‌ها : 4114
عضویت: 16 /9 /1391
محل زندگی: mashhad
سن: 20
شناسه یاهو: lili.water72@yahoo.com
تشکرها : 2397
تشکر شده : 3157
شناخت انواع قوسها و تاقها
* طاق خنچه  پوش:

در این
حالت پوشش برای راهروها و سقف هایی با دهانه ی کوچک مورد استفاده قرار می
گیرد ( پوشش گلویی و طاق تخت در دهانه بیش از 150     سانتیمتر به کار می
رود ) و بعد اضافه می نماید

به طور کلی ساختن قوس خنچه ای دو مرحله دارد:
الف- ساختن گلویی در دو طرف
ب –  پوشش طاق در ناحیه وسط
و بعدکرمان را مثال می آورد و بارگاه حضرت  احمد بن موسی(ع) شیراز.
وی
برای آن که بتواند برای انواع قوس ها و طاق ها     مثالی بیاورد رنج سفر
را به جان خریده و در گوشه و کنار ایران از طاق ها و قوس     های آن عکس
گرفته است و بدین وسیله کاربرد قوس های و طاق ها را با مثال های     زنده
بیان می دارد. مثلاً در رابطه با قوس نیم دایره،و دروازه کوشک قزوین را در
کنار خانه     بروجردی ها در کاشان مثال می زند و سپس نمای تالار کریم خان
را در کنار صحن اتابکی بارگاه حضرت     معصومه (س) قرار داده و آنها را
مثال اجرایی قوس نیم دایره قرار می دهد.

در    
مورد کاربرد قوس بیز مسجد جامع فهرج یزد مثال می شود و طاق سردر موزه ی
ایران     باستان ، مثال قوس چیله تند ( بیضوی ساسانی) قرار می گیرد .

طریقه
ی ترسیم قوس پنج و هفت تند را به دقت توضیح می دهد و ایوان  را مثال این
قوس قرار می دهد . در این     مورد ، شبستان مسجد امام اصفهان و سرای
والیدر کاشان مثال های زیبای دیگری هستند که صفحه ی 175 «کتاب» را مزین
کرده اند و     بالاخره مدرسه ی ابراهیم خان کرمان معرف قوس پنج و هفت
معمولی می گردد.

قوس 
تخت بلند، در مرحله ی نخست مثال مشهوری را پیش می کشد و آن دور تخت چهار
بخشی شبستان زمستانی مسجد جامع اصفهان است و پیش نمای منزل عرب ها در به
این عنوان مطرح می شود. در این مسیر  هرچه پیش می رویم غنای کار زمرشیدی بر
ما بیشتر روشن می شود. او به ازاء انواع     قوس ها انواع بناها را مورد
تجزیه و تحلیل بصری قرار می دهد.






 

این
کار ارزش های فراوان درخود نهفته دارد، اولاً جزئیاتی از معماری دوران
اسلامی را معرفی می نماید، ثانیاً طریقه ی دقیق ساختن آنها را بازگو می
کند. (تاکنون هیچ اثری چنین ساده و در عین حال گسترده در جزئیات معماری
دوران اسلامی ایران به عمق نرفته وآنها را به صورت سیستماتیک با الگوهای
طاق و قوس دسته بندی نکرده است).    

البته
بیگانگان مانند گیرشمن و گدار در این باره حرف هایی داشته اند وآرتور
اوبهام پوپ در این باره کاری شگرف و با وسعت قابل توجهی ارائه داده
است. اما نباید فراموش کرد که تنها استاد گرانقدر و پیر ما پیرنیا هنر
پیشرو این     دنیای پر پیچ و خم است. و او تنها کسی است که گنجینه ی
گرانقدری به نام دایرة   المعارف هنر معماری دوران اسلامی را در سینه دارد و
بهتر از هر کس دیگری راز و     رمز فرم و فضا را در معماری ایران می داند.

و ( زمرشیدی اگرچه در این دنیای پرپیچ و خم، تازه واردی بیش نیست ولی با کتاب های با ارزش خود ره صد ساله را چند روزه طی کرده است).
از
صفحه 258 کتاب به بعد طاق های دو پوششه و طریقه     ی ترسیم و اجرای آنها
به بیان کشیده می شود. رئوس مهم کتاب در زمینه ی پشت     بندها، حائل ها (
مثال مسجد کبیر یزد) و چهار طاقی ها و عرقچین ها، دور می زند     و پوشش ها
و طاق ضربی و خفته راسته توضیح داده می شود. در پایان طاق ها و قوس    
هایی که در سایر کشورهای اسلامی به کار گرفته شده و توپولوژی طاق های
غیرایرانی     به صورت ترسیم های زباندار ارائه می شود و در نهایت با چند
صفحه واژه نامه که طی آن اصطلاحات بنـّایی ایران توضیح داده شده است کتاب
به پایان می رسد.    

این
اثر پر قدر و ساده و بی آلایش ، مرجعی است برای دانش پژوهان و هنردوستان و
دانشجویان و معماران که با استفاده از آن می توانند در طرح ها و پروژه    
های خود، روحیه ، فرم و معیارهای معماری دوران اسلامی را متناسب با
عملکردهای     خاص زنده نمایند.کار زمرشیدی چراغی است در دنیای تاریکی که
به نام معماری مدرن از سوی استکبار جهانی به ما عرضه شده ، که زیر نور
کمرنگ آن می توان ارزش     های والای معماری دوران اسلامی را به روشنی دید و
زرق و برق های هدف دار معماری     دول خارجی را فراموش کرد. در پناه چنین
چراغ هایی می توانیم هویت های والای خود     را در یابیم.

دکتر غلامحسین مجتهد زاده (استاد دانشکده ی هنرهای زیبای دانشگاه تهران

امضای کاربر : [hr]لبخند بزن؛
برآمدگی گونه هایت توان آن را دارد که امید رفته را بازگرداند،
تجربه ثابت کرده است که گاه قوسی کوچک ، میتواند معماری بنایی را نجات دهد.
دوشنبه 11 شهریور 1392 - 21:41
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
memari آفلاین



ارسال‌ها : 978
عضویت: 14 /10 /1391
محل زندگی: kermanshah
سن: 22
شناسه یاهو: claccik39
تشکرها : 1840
تشکر شده : 953
شناخت انواع قوسها و تاقها
چهارطاقی(چهارتاقی)پارسيان همواره يکتاپرست و براي دين خود جايگاه خاصي قائل بوده‌اند. در زمان ساسانيان، دين رسمي کشور زرتشتي بود و ـ از اين‌رو ـ آتش برايشان تقدس خاصي داشته است تا آنجا که، براي نگهداري از آن، جايگاه مخصوصي مي‌ساختند که به آن چهارطاقي‌ اطلاق مي‌گشت. چهارطاقي فضايي است با قاعده مربع شکل و متشکل از چهارستون و چهار قوس در ميان آنها که طاقي مدور آن را مي‌پوشاند. براي استقرار گنبد بر قاعده چهارگوش، در کنج بالايي فضا، از طاقي به نام گوشواره و گاه با تزييناتي به شيوه‌هاي گوناگون، همچون رسمي‌بندي و مُقَرنَس، استفاده مي‌شد. ترکيب چهارطاق با ايوان يکي از ترکيبهاي جاودان در هنر معماري ايران به شمار مي‌رود که در عهد اسلامي نيز از طرح کلي آن در معماري گورستانها و مسجدها و ديگر بناها استفاده شده است. از ديگر کاربردهاي چهارطاقي‌، که بتازگي کشف شده و معرف تواناييهاي علمي نياکان ماست، استفاده از آن به گونه تقويم آفتابي يا شاخص اندازه‌گيري زمان ـ با استفاده از تغييرات ميل خورشيد ـ است. در اين زمينه، دقت محاسبات تقويمي در چهارطاقي نياسر کاشان در بين ديگر تقويمهاي آفتابي دنيا بي‌نظير است. از معروفترين نمونه‌هاي چهارطاقي (در دوره پيش از اسلام) مي توان به چهارطاقي نياسر کاشان و (در عهد اسلامي) به آرامگاه امير اسماعيل ساماني در بخارا اشاره كرد. همچنين مي‌توان از چهارطاقي نگار، در استان کرمان، و چهارطاقي بازه‌هور، در استان خراسان رضوی و آرامگاه عرب، اتا در تاشکند، نام برد.
 

با مقايسه‌اي گذرا در پلانهاي چهارطاقي‌ و برج آزادي، مي‌توان دريافت که پلان برج آزادي برداشتي آزاد از پلان چهارطاقي‌ با اين تفاوتهاست: 1- قاعده مربع شکل چهارطاقي‌ به مستطيل بدل گشته است. 2- قوسهاي ميان پايه‌ها در آزادي به صورت دو به دو، در ارتفاعهاي متفاوتي، قرار گرفته‌اند و نوع قوسهايشان نيز با يکديگر متفاوت است. 3- برخلاف چهارطاقي‌ که معمولاً گنبدي مدور روي پايه‌هاي آن قرار مي‌گرفت، در برج آزادي از نوعي گنبد استفاده شده که ملهم از گنبدهاي رک است و روي آن با سازه سربرجي ‌پوشانيده شده است، به نحوي که گنبد از نماي بيروني ديده نمي شود. 4-گنبد برج آزادي، به جاي قرارگيري روي چهارپايه، با اختلاف ارتفاعي حدود 10 متر بالاتر از پايه‌ها قرار گرفته است.

[tr][td]منبع:azadi-tower[/td][/tr]


امضای کاربر :

[size=4] [/size]معماری از جایی شروع می شود که عملکرد کاملاً شناخته شده و مشخص است

جمعه 26 مهر 1392 - 21:27
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
تشکر شده: 2 کاربر از memari به خاطر این مطلب مفید تشکر کرده اند: shahrsaz / sahaar /
aliyazdani آفلاین



ارسال‌ها : 1
عضویت: 21 /2 /1392
سن: 21


شناخت انواع قوسها و تاقها
لطفا اگه در مورد مقرنس کاری هم مطلبی میدونین لطفا بگین


سه شنبه 14 آبان 1392 - 12:28
نقل قول این ارسال در پاسخ گزارش این ارسال به یک مدیر
ارسال پاسخ



برای ارسال پاسخ ابتدا باید لوگین یا ثبت نام کنید.


پرش به انجمن :